Blog.Futurity.pl

O Yelpie pisałem już bardzo dawno temu. Gwoli przypomnienia, jest to amerykański serwis z recenzjami miejsc (od restauracji, przez kluby, puby, miejsca usługowe, a skończywszy na synagogach i buddyjskich świątyniach) który zrobił niemałą furorę w Dolinie Krzemowej i w Stanach Zjednoczonych. Dzisiaj Yelp to ponad 26 milionów odwiedzin miesięcznie i ponad 8 milionów napisanych recenzji. Za wielką wodą to mały fenomen i bardzo popularna strona, poza granicami USA jest praktycznie nieznana, swoje “oddziały” ma jeszcze w kilku miastach Kanady, Irlandii i Wielkiej Brytanii.

Kilka dni temu zagraniczną blogosferę obiegła wiadomość, że Google jest zainteresowane przejęciem Yelpa. Kwota transakcji miałaby wynosić około 500 mln dolarów (czyli mniej więcej jedną trzecią kwoty za jaką został przejęty YouTube), a toczące się rozmowy są w zaawansowanym stadium. Jak jednak donosi Techcrunch, z transakcji nic nie będzie, gdyż Yelp zrezygnował ze sprzedania się Googlowi. Niejasne są okoliczności odrzucenia oferty, ale wymienia się wśród nich m.in. interwencję jakiegoś innego dużego gracza, zbyt niską cenę lub niezbyt jasną przyszłość serwisu nakreśloną przez Google po przejęciu. Część osób twierdzi, że tak naprawdę to tylko gra i pertraktacje jeszcze się nie zakończyły, a część że żadnej oferty nigdy nie było i jest to tylko wymysł Techcruncha.

W sieci zaroiło się od różnorodnych komentarzy na temat samej transakcji jak i jej ostatecznego rozwiązania. Niektórzy się zastanawiają po co Google miałoby kupować Yelpa, skoro rozbudowuje swoje mapy i rozwija usługę Google Local Business Center. Z drugiej strony inni wskazują na niesamowicie dobrze rozwiniętą sieć sprzedaży Yelpa, popularność tego serwisu i ilość wartościowego contentu jaki ten serwis posiada, co czyni go dla Google bardzo atrakcyjnym kąskiem.

Odrzucenie oferty Google również spowodowało rozmaite komentarze. W części z nich blogerzy chwalą Yelpa za pozostanie niezależnym serwisem i zauważają, że Google jest fajne, ale krok po kroku zbliża się w stronę monopolistycznego Microsoftu, tracąc swój pozytywny charakter, zaczynając przerażać i budzić obawy. Coś faktycznie jest na rzeczy. Jak ktoś ładnie zauważył, Google jako wyszukiwarka powinna jedynie wskazywać content, a nie posiadać go na własność. Przejęcie Yelpa byłoby właśnie przejęciem contentu, a wtedy Google byłoby nie do końca “obiektywne”. Natomiast część z komentujących jest zdania, że Yelp ma niezły tupet i dużą pewność siebie odrzucając tak lukratywną ofertę, bo może to spowodować że Google uda się do konkurencji i Yelp wyjdzie na tym naprawdę kiepsko.

Jak widać w tej historii, jak to zwykle z przejęciami bywa, jest wiele niejasności i podzielonych opinii. Coś jednak czuję, że ta historia jeszcze nie dobiegła końca i wkrótce dowiemy się więcej szczegółów na jej temat albo usłyszymy jej dalszą część.

Google Local Business Center to usługa udostępniona przez Google dobre kilka miesięcy temu, o której jednak cicho w polskiej blogosferze i prasie. Czym jest LBC? Jak Google wpływa na sposób wyszukiwania lokalnych miejsc? Czy Yelp, Qype i cała reszta serwisów z lokalnymi recenzjami wkrótce zostaną reliktami przeszłości? I czy niedługo o Local Business Center będzie naprawdę głośno? Zacznijmy od początku…

Mapa restauracji we Wrocławiu

Zapewne każdy kto co jakiś czas korzysta z dobrodziejstw oferowanych przez Google Maps zorientował się, że mapy obejmujące obszar Polski stopniowo zapełniają się dodatkowymi informacjami. Jeszcze kilkanaście miesięcy temu mapy były całkiem gołe – zawierały tylko informacje o miastach, drogach, ulicach i innych danych znanych z map drogowych. Stopniowo jednak Google nakładało kolejne warstwy – ważniejsze zabytki, uczelnie, szkoły, szpitale i inne punkty które można zaliczyć do szeroko rozumianej użyteczności publicznej.

Jednak od kilku miesięcy, na mapach Google zaczęły pojawiać się punkty komercyjne. Z początku nieśmiało zaczęły wyskakiwać jak grzyby po deszczu kina, supermarkety oraz ważniejsze sklepy. Z czasem Google zaczęło udostępniać informacje o zwykłych osiedlowych sklepach, księgarniach, pubach, klubach, restauracjach, aptekach i wszelkiej maści punktach usługowych.

Przykład takiego wykorzystania map można znaleźć od dawna na mapach zagranicznych miast, a aby zobaczyć jak to wygląda w praktyce na polskiej ziemi odsyłam np. do Wrocławia.

Wiele miejsc na Google Maps

Na umieszczeniu sympatycznych ikonek na mapie Google jednak nie poprzestaje.  Po kliknięciu w ikonę wyskakuje chmurka w której przedstawiona jest zwykle nazwa, adres, telefon, zdjęcie oraz link do zewnętrznej strony internetowej miejsca. Dodatkowo każde z miejsc ma swoją stronę w katalogu Google, na której zgromadzone są bardziej szczegółowe informacje – od metod płatności, przez możliwość skorzystania z bezprzewodowego internetu, a skończywszy na godzinach otwarcia danego miejsca. Na stronie miejsca użytkownicy znajdują także zdjęcia miejsca, opinie i recenzje oraz linki do stron internetowych na których wspomniane jest to miejsce oraz listę map użytkowników na których się ono pojawia.

Przykładowe miejsce na Google Local Business Center

Aktualnie większość informacji zgromadzonych na stronach miejsc pobierana jest z różnych źródeł. Na przykład zdjęcia i szczegółowe informacje miejsc noclegowych są pobierane z kilku internetowych informatorów turystycznych. W Polsce opinie restauracji, kawiarni i klubów Google ładuje np. z Gastronautów lub Qype’a. Dane teleadresowe najczęściej pochodzą z Panoramy Firm. W innych krajach są to inne serwisy działające lokalnie.

Mimo, że informacje pobierane automatycznie stanowią obecnie lwią część danych zgromadzonych na stronach miejsc, Google od kilku miesięcy pozwala przejąć kontrolę nad miejscem lub dodać nowy punkt na mapie. Jest to możliwe dzięki narzędziu Google Local Business Center (Centrum Lokalnych Bieznesów Google). Właściciel miejsca sam decyduje o tym jakie informacje powinny znaleźć się na stronie (dane teleadresowe, kategorie miejsca, zdjęcia, szczegółowe informacje itp.). Dodatkowo Google oferuje zaawansowane statystyki dotyczące odwiedzin miejsca – z jakich słów kluczowych internauci odwiedzają stronę oraz skąd szukają dojazdu do miejsca. Ślicznie jest to przedstawione w filmie prezentującym usługę LBC:

Tyle tytułem wstępu i opisu samego narzędzia Local Business Center. Jakie znaczenie może mieć udostępnienie LBC właścicielom miejsc i jakie znaczenie będzie miał katalog miejsc? Google od dawna po wpisaniu wielu słów kluczowych w swoją wyszukiwarkę listę wyników zaczyna mapą lub umieszcza ją po drugim lub trzecim wyniku wyszukiwania. Po wpisaniu nazwy miasta lub dokładnej nazwy miejsca SERP również zaczyna się mapą.

Wyszukiwanie restauracji w Google

Google w ten sposób kładzie duży nacisk na linkowanie do własnej bazy miejsc (bo do właściwej strony miejsca linkują tylko pointer z literą oraz nazwa miejsca; mapa i liczba opinii przenoszą na podstrony Google), zmieniając stopniowo nasz sposób wyszukiwania lokalnych miejsc w internecie. Kiedyś wpisywaliśmy coś czego szukamy (np. restauracji) i wędrowaliśmy po różnych katalogach miejsc. Umieszczając mapę w wynikach wyszukiwania, Google zrzuca niżej zwykłe strony, na których umieszczane są informacje które kiedyś przeglądał użytkownik.

Dodatkowo przeglądając Google Maps i otwierając chmurki miejsc łatwiej wejść na podstrony Google niż na właściwą stronę miejsca. Gdy do tego wszystkiego weźmiemy jeszcze pod uwagę możliwość dodawania opinii bezpośrednio na stronach miejsc w katalogu Google, monopolistyczną pozycję jaką ma ta wyszukiwarka, popularność Google Maps oraz coraz większe uzależnienie użytkowników od Google, to może się okazać, że wkrótce wyszukiwanie jakichkolwiek miejsc będzie się odbywać tylko i wyłącznie przy użyciu Google, map i katalogu.

To oczywiście bardzo daleka wizja przyszłości, będąca tylko moim gdybaniem. Z jednej strony wszelkiego rodzaju niezależne katalogi miejsc (jak Yelp, Gastronauci i cała reszta), gromadzące opinie i polecające miejsca oferują niezliczone opcje społecznościowe, których Google nie oferuje. Ale przecież nic nie stoi na przeszkodzie, by za parę lat Google swój obecny katalog miejsc (który przecież jest dopiero raczkującym pomysłem) zmienił w przybliżoną kopię Yelpa. A stamtąd już niedaleka droga do wykruszenia się wszystkich takich serwisów.

Serwisy jednak mają sporą przewagę, bo w przeciwieństwie do molocha z Mountain View są bardziej dynamiczne i mogą łatwiej dostosować się do potrzeb użytkowników. Poza tym taki Yelp ma już zarejestrowanych tysiące użytkowników, którzy napisali tysiące recenzji. No ale z drugiej strony żaden serwis nic nie poradzi na to, gdy Google zepchnie ich w wynikach wyszukiwania tam gdzie nikt nawet nie spojrzy.

Zakładając czarny scenariusz dla katalogów miejsc, mogą one okazać się kolejnymi ofiarami Google o których bardzo szybko zapomnimy, że w ogóle istniały. Ja dzisiaj ledwo pamiętam o darmowych i (o zgrozo!) płatnych skryptach do śledzenia statystyk stron, bo nie wyobrażam sobie życia bez Google Analytics. Google może nie zniszczyło konkurencji, ale na pewno mocno zachwiało równowagą w obrębie webowych czytników RSS, kont pocztowych, internetowych aplikacji biurowych itd., więc czemu miałoby nie narobić szumu w dziedzinie wyszukiwania lokalnych miejsc? Gdy wyobrazimy sobie ile Siergiej z Larrym mogliby zarobić na płatnych kontach miejsc czy sponsorowanych wynikach w Google Maps gdy usługa ta byłaby naprawdę monopolistą na rynku, to zrobienie szumu wydaje się być jeszcze bardziej prawdopodobne.

Rzecz jasna takie całkowite zniewolenie przez Wujka Google który (na razie) nie czyni zła ma również swoje złe strony i może niekiedy przerażać, ale o tym w innym wpisie. Tymczasem polecam śledzić poczynania Google w tym temacie, bo w niedalekiej przyszłości może być naprawdę ciekawie.

Jeśli będziecie przypadkiem w San Francisco albo powiedzmy w Palo Alto i poczujecie chęć wstąpienia do restauracji, nie zapomnijcie zerknąć najpierw na stronę Yelp.com, na której znajdziecie mnóstwo fachowych recenzji restauracji. Zresztą restauracje to zaledwie jeden z działów w którym użytkownicy mogą publikować swoje opinie i spostrzeżenia na temat obsługi, fachowości czy cen wszelkiej maści miejsc i obiektów. Na liście znajdują się również bary, sklepy, usługi lekarskie, weterynarze czy nawet organizacje religijne. Yelp, z początku skoncentrowany wokół regionu Doliny Krzemowej i zatoki San Francisco, aktualnie “obsługuje” wszystkie większe miasta Stanów Zjednoczonych.

Co jest takiego ciekawego w Yelpie? Wydawałoby się przecież, że to tylko prosta strona z recenzjami miejsc. Na sukces Yelpa składa się moim zdaniem szereg czynników:

• Strona jest niezwykle łatwa i intuicyjna w obsłudze. Wystarczy naprawdę parę kliknięć by znaleźć opinie o interesującym nas miejscu lub wyszukać inne miejsca które mogłyby nam się spodobać.
• Świetnie zastosowanie Google Maps do oznaczania punktów na mapie. Dla niektórych to zbędny bajer który tylko spowalnia ładowanie się strony, ale gdy jesteś naprawdę głodny i szukasz dobrej restauracji albo boli Cię ząb i szukasz dentysty to bliskość miejsca ma olbrzymie znaczenie.
• Szczegółowa baza miejsc. Zwykły katalog to za mało jeśli szukamy czegoś konkretnego. Na przykład w opisie restauracji oprócz tak oczywistych danych jak adres czy telefon przeczytamy jaki ubiór obowiązuje, jakich cen możemy się spodziewać, czy restauracja akceptuje karty kredytowe lub czy punkt jest łatwo dostępny dla osób niepełnosprawnych.
• Najważniejsze są jednak rozwiązania społecznościowe wykorzystane w serwisie. Recenzje nie są anonimowe, są pisane przez konkretne osoby – stąd też slogan Yelpa – “real people, real reviews“. Łatwo możemy sprawdzić czy recenzja powiedzmy chińskiej restauracji została napisana przez wredną konkurencję, jednorazowego wściekłego klienta czy przez prawdziwego konesera chińszczyzny. Inni użytkownicy mogą dodatkowo oceniać recenzje pod kątem na przykład przydatności. Jak wspomniałem wcześniej, recenzenci nie są anonimowi – każdy z nich ma własny profil, może dodawać zdjęcia, czy też napisać kilka zdań o sobie. Jeśli uznamy, że mamy z kimś podobny gust i zgadzamy się z jego recenzjami, możemy również zasubskrybować jego przyszłe recenzje.

Yelp rozwija się bardzo szybko. Nad uruchomionym pod koniec 2004 roku serwisem pracuje obecnie około 50 osób. Yelp uzyskał dofinansowanie na łączną kwotę 16 milionów dolarów, a kilka tygodni temu udostępnił API. Do innych podobnych stron wartych uwagi należą między innymi Judy’s Book oraz Insider Pages.

W Polsce raczej na próżno szukać serwisu który byłby tak rozbudowany i który oferowałby ocenianie miejsc z wielu branż. Działa co prawda sporo portali skupionych wokół jednego regionu, ale są to małe strony lokalne lub strony ograniczone do jednej branży. Uruchomieni jakiś czas temu Gastronauci.pl ograniczają się do branży gastronomicznej i są ledwie namiastką tego czego można by oczekiwać od takiego serwisu.

Będę przypatrywał się polskim stronom które wzorują się na Yelpie i naśladują jego rozwiązania. Można mówić wiele złych rzeczy o portalach społecznościowych, ale wykorzystanie potencjału internetu w połączeniu ze społecznościami lokalnymi, jak pokazuje przykład Yelpa, to naprawdę przydatna mieszanka.